01-01-10

Biodiversiteit

Gezond voedsel en medicijnen, frisse lucht en schoon water, bescherming tegen natuurrampen en het genieten van een boswandeling in de lente: zonder biodiversiteit is ons leven nauwelijks voor te stellen en een stuk onaangenamer. Biodiversiteit is in feite de verzamelnaam voor de grote verscheidenheid aan micro-organismen, dieren- en plantensoorten.

Biodiversiteit (biologische diversiteit) omvat alle soorten die er op aarde zijn, waaronder alle dier- en plantensoorten te land en te water en de leefgemeenschappen waar ze deel van uitmaken. Biodiversiteit zorgt voor een grote biologische rijkdom (genetische rijkdom) met een nu al bestaande of toekomstige waarde of nut voor de mensheid. Het duurzame gebruik van (delen) van de soorten en het eerlijk delen staan daarbij voorop.

Op dit moment zijn bijna twee miljoen soorten bekend, waarvan zo’n 40.000 soorten in Nederland zijn aangetroffen. Waarschijnlijk zijn er in werkelijkheid vele miljoenen soorten op aarde. Een groot deel van de biodiversiteit is dus nog onbekend, geregeld worden dan ook nieuwe soorten planten en dieren ontdekt. Waarschijnlijk sterven ook soorten uit voordat ze een naam van wetenschappers hebben gekregen.
Sinds 1970 is de soortenrijkdom wereldwijd met 30 procent achteruitgegaan.

Het belang van biodiversiteit

De wereld kan niet zonder biodiversiteit. Soorten en ecosystemen zorgen voor de productie van zuurstof, afbraak van dode dieren en planten, bestuiving van planten (waaronder landbouwgewassen), waterzuivering en het beheersen van plagen. Biodiversiteit betekent voor de mens zuurstof, voedsel, bouwmateriaal, brandstof (hout) en grondstoffen voor kleding (zoals katoen) en medicijnen.

Wetenschappelijk onderzoek aan biodiversiteit heeft regelmatig technologische innovatie, economische vooruitgang en meer welzijn (bijvoorbeeld als dit leidt tot nieuwe medicijnen) tot gevolg.

Behoud en vergroten van biodiversiteit

Bij een duurzaam behoud en beheer van biodiversiteit is bijzondere zorg nodig voor (sterk) bedreigde soorten en soorten die kenmerkend zijn voor een ecosysteem en daarin een essentiële rol vervullen. In de zogenoemde rode lijsten worden deze bedreigde soorten benoemd. Daarnaast is de bescherming van gebieden met een hoge biodiversiteit (zoals onze wadden, duinen, tropisch regenwoud, koraalriffen) van groot belang. Niet alleen grote ecosystemen of leefgemeenschappen zijn van belang voor de diversiteit van plant en dier. Ieder mens kan een handje meehelpen aan het vergroten van de biodiversiteit door in eigen omgeving ruimte aan de natuur te bieden bijvoorbeeld door in de tuin vogels te voeren, een rommelhoekje houden voor egels of het plaatsen van een vijver.

Biodiversiteit in Haarlemmermeer

In Haarlemmermeer zijn enkele bijzondere en kwetsbare biotopen te vinden.  Het grootste deel van de polder is soortenarm door de voedselrijke bodem, het brakke water, het intensieve gebruik van de grond en lucht. Maar op sommige plekken maakt de combinatie van relatief voedselarme onbemeste bodems met een hoog gehalte aan kalk (oude schelpen) bijzondere levensgemeenschappen mogelijk. Zo groeien er bijzonder veel orchideeën in Hoofddorp en omgeving en op het oude Floriadeterrein is een gevarieerd duinlandschap te vinden met allerlei soorten planten en dieren. Ook de oude wandelbossen in Hoofddorp, Nieuw-Vennep en Badhoevedorp zijn soortenrijk. Het landschap met veel lange watergangen en bomenrijen in de buitengebieden, gecombineerd met bosjes en grote bomen, is ideaal voor een aantal soorten vleermuizen.
Op diverse kansrijke plekken wordt door allerlei groepen hard gewerkt om het aantal leefgemeenschappen te vergroten. Bijvoorbeeld door het aanleggen van natuurvriendelijke oevers en herinrichten van groenstroken en parken met een grotere variatie aan bomen, struiken en kruiden. Door meer variatie in het landschap krijg je ook meer diversiteit in het dieren- en plantenleven.